Darowizna pieniężna od najbliższej rodziny a podatek
Przekazanie środków pieniężnych w gronie najbliższej rodziny (np. darowizna od rodziców na zakup mieszkania, wkład własny do kredytu lub zakup samochodu) może być w 100% zwolnione z podatku od spadków i darowizn bez względu na kwotę. Aby skorzystać z całkowitego zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy, obdarowany musi spełnić dwa bezwzględne warunki formalne:
- Wykonanie przelewu bankowego: pieniądze muszą zostać przekazane na konto bankowe obdarowanego lub przesłane przekazem pocztowym. Przekazanie gotówki 'do ręki' powyżej 36 120 zł uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia.
- Zgłoszenie na druku SD-Z2: złożenie formularza do właściwego Urzędu Skarbowego w nieprzekraczalnym terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania środków.
📄 Wzór umowy darowizny pieniędzy
[Miejscowość], [data]
UMOWA DAROWIZNY PIENIĘDZY
Zawarta w dniu [data zawarcia umowy] w [Miejscowość], pomiędzy:
Darczyńcą:
[Imię i Nazwisko Darczyńcy]
[Adres zamieszkania]
[PESEL]
[Seria i nr dowodu osobistego]
Stopień pokrewieństwa wobec obdarowanego: [np. matka / ojciec / babcia / dziadek]
a Obdarowanym:
[Imię i Nazwisko Obdarowanego]
[Adres zamieszkania]
[PESEL]
[Seria i nr dowodu osobistego]
§ 1
Przedmiot umowy
Darczyńca oświadcza, że jest właścicielem środków pieniężnych w kwocie [kwota] PLN (słownie: [kwota słownie] złotych) i zobowiązuje się do ich bezpłatnego przekazania na rzecz Obdarowanego.
§ 2
Oświadczenia i wykonanie darowizny
1. Darczyńca daruje Obdarowanemu opisaną w § 1 kwotę pieniężną, a Obdarowany tę darowiznę przyjmuje.
2. Przekazanie środków pieniężnych następuje w drodze przelewu bankowego z rachunku Darczyńcy o numerze:
[Numer konta bankowego Darczyńcy]
na rachunek bankowy Obdarowanego o numerze:
[Numer konta bankowego Obdarowanego]
w terminie do [data przelewu].
§ 3
Postanowienia podatkowe
Obdarowany oświadcza, że w celu skorzystania z całkowitego zwolnienia z podatku od darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgłosi fakt otrzymania darowizny właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania.
§ 4
Postanowienia końcowe
Wszelkie zmiany niniejszej umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
............................................... ...............................................
[Podpis Darczyńcy] [Podpis Obdarowanego]
Jak krok po kroku zgłosić darowiznę pieniędzy (SD-Z2)
1
Wykonaj przelew bankowy
Darczyńca przesyła środki ze swojego konta na konto Obdarowanego. W tytule przelewu warto wpisać jednoznaczny tytuł, np. 'Darowizna od rodziców dla syna Jana'. Zachowaj potwierdzenie PDF wygenerowane z banku.
2
Sporządź i podpisz umowę darowizny
Wypełnij gotowy wzór umowy darowizny środków pieniężnych, określając dokładną kwotę, stopień pokrewieństwa oraz numery rachunków bankowych obu stron.
3
Złóż zgłoszenie SD-Z2 w urzędzie
W ciągu 6 miesięcy od daty wpływu środków na konto złóż formularz SD-Z2 przez e-Urząd Skarbowy (podatki.gov.pl) lub złóż papierowy druk w urzędzie właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania.
⚠️ Kluczowy dowód przelewu: Urząd Skarbowy podczas czynności sprawdzających weryfikuje wyciąg bankowy. Sam podpis pod umową nie wystarczy, jeśli kwota powyżej 36 120 zł została przekazana w gotówce.
Kto wchodzi w skład grupy zerowej?
Zwolnienie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn przysługuje wyłącznie osobom zaliczanym do tzw. grupy zerowej:
- małżonkowi,
- zstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom),
- wstępnym (rodzicom, dziadkom, pradziadkom),
- pasierbowi,
- rodzeństwu (zarówno rodzonemu, jak i przyrodniemu),
- ojczymowi i macosze.
Teściowie, synowa oraz zięć należą do I grupy podatkowej, co oznacza, że przysługuje im wyłącznie kwota wolna (36 120 zł w okresie 5 lat), a nadwyżka podlega opodatkowaniu wg skali podatkowej.
Najczęściej zadawane pytania
Jak całkowicie uniknąć podatku od darowizny pieniężnej w rodzinie?▾
Aby skorzystać z nielimitowanego zwolnienia z podatku od darowizny pieniędzy od najbliższej rodziny (grupa zerowa), należy spełnić łącznie dwa warunki: 1. Złożyć zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-Z2 do właściwego Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania środków. 2. Udokumentować otrzymanie pieniędzy dowodem przekazania na rachunek płatniczy obdarowanego w banku lub SKOK albo przekazem pocztowym. Przekazanie gotówki 'do ręki' powyżej kwoty wolnej bezpowrotnie pozbawia prawa do zwolnienia.
Kto należy do grupy zerowej (art. 4a ustawy)?▾
Do grupy zerowej należą wyłącznie członkowie najbliższej rodziny: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym oraz macocha. Uwaga: teściowie, zięć i synowa należą do I grupy podatkowej, ale NIE należą do grupy zerowej, co oznacza, że nie przysługuje im zwolnienie z art. 4a powyżej kwoty wolnej.
Ile wynosi kwota wolna od podatku od darowizn w 2026 roku?▾
Kwota wolna od podatku dla I grupy podatkowej (w tym grupy zerowej) wynosi 36 120 zł od jednej osoby w okresie 5 lat. Jeżeli łączna wartość darowizn od tej samej osoby w ciągu 5 lat nie przekracza 36 120 zł, obdarowany nie musi płacić podatku ani składać formularza SD-Z2.
Jak złożyć druk SD-Z2 przez internet?▾
Deklarację SD-Z2 można złożyć online bez wychodzenia z domu za pośrednictwem portalu e-Urząd Skarbowy (podatki.gov.pl). Wystarczy zalogować się Profilem Zaufanym, mObywatelem lub bankowością elektroniczną, wypełnić formularz elektroniczny SD-Z2 i dołączyć potwierdzenie przelewu bankowego (np. plik PDF z banku).
Co grozi za spóźnienie ze złożeniem formularza SD-Z2?▾
Przekroczenie terminu 6 miesięcy na złożenie formularza SD-Z2 skutkuje bezpowrotną utratą prawa do ulgi podatkowej. W takim przypadku darowizna podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej (wg skali podatkowej), a obdarowany ma obowiązek złożyć deklarację SD-3 i zapłacić należny podatek.
Zastrzeżenie: Artykuł oraz wzór umowy mają charakter edukacyjno-informacyjny i nie stanowią indywidualnej porady prawnej ani podatkowej. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z Krajową Informacją Skarbową (KIS) lub doradcą podatkowym.